Zorg je samen met broers, zussen of andere familieleden voor je vader of moeder? Dan ken je het misschien: één persoon doet ongemerkt het meeste. Vaak is dat degene die het dichtst bij woont, of degene die er als eerste “even” mee begon. Voor je het weet, sta je er bijna alleen voor.
Dat is niet omdat de rest niet wil helpen. Vaak zien ze gewoon niet hoeveel er gebeurt. In dit blog lees je hoe je mantelzorg eerlijk verdeelt, zonder ruzie en zonder dat het een rekensom wordt.
Waarom mantelzorg zo vaak scheef verdeeld is
- Onzichtbaar werk. Bellen met de apotheek, de thuiszorg regelen, aan iets denken: dat ziet niemand, maar het kost wel tijd en energie.
- Afstand. Wie verder weg woont, denkt dat hij weinig kan doen. Terwijl er genoeg taken zijn die op afstand kunnen.
- Niemand vraagt het. De mantelzorger die het meeste doet, vraagt vaak niet om hulp. En de anderen bieden het niet aan, omdat het lijkt alsof het loopt.
Stap 1: maak zichtbaar wat er allemaal gebeurt
Schrijf een week lang op wat je doet. Echt alles: boodschappen, ritjes naar het ziekenhuis, telefoontjes, administratie, het wekelijkse bezoekje. Veel mantelzorgers schrikken zelf van de lijst. En voor familie is zo’n lijst vaak een eyeopener.
Stap 2: plan een familiegesprek
Spreek af met iedereen die betrokken is, het liefst samen met degene voor wie jullie zorgen. Kan dat niet in het echt, doe het dan via een videobel. Een paar tips voor een goed gesprek:
- Begin bij wat de zorgvrager zelf wil en nodig heeft.
- Leg de lijst met taken op tafel. Dan gaat het over feiten, niet over wie het meeste doet.
- Vraag iedereen wat hij of zij wíl en kán doen. Niet iedereen hoeft hetzelfde te doen.
- Spreek af wanneer jullie opnieuw kijken of het zo goed werkt, bijvoorbeeld na drie maanden.
Stap 3: verdeel taken op kracht, niet op gelijkheid
Eerlijk verdelen betekent niet dat iedereen precies evenveel uren maakt. Het betekent dat iedereen bijdraagt op een manier die bij hem past. Een paar voorbeelden:
Taken voor wie dichtbij woont
- Wekelijkse boodschappen of een vaste bezoekdag
- Mee naar afspraken bij de huisarts of het ziekenhuis
- Kleine klusjes in huis
Taken die op afstand kunnen
- Administratie, rekeningen en verzekeringen
- Contact met de gemeente, thuiszorg of zorgverzekeraar
- Online boodschappen bestellen
- Een vast belmoment per week, voor de gezelligheid
Stap 4: zet alles op één plek
Afspraken verwateren als ze alleen in een appgroep staan. Een gedeeld overzicht helpt: wie doet wat, wanneer zijn de afspraken, en wat moet de volgende weten? Zo hoeft niet één persoon alles te onthouden en door te geven.
Een gedeelde spreadsheet in Google Drive of OneDrive werkt hiervoor goed. Iedereen ziet hetzelfde zorgrooster en kan zelf afvinken wat gedaan is.
Stap 5: bespreek het ook als het wringt
Soms voelt het oneerlijk, ook na goede afspraken. Zeg dat dan op tijd, liefst rustig en concreet: “Ik merk dat de ritjes naar het ziekenhuis bijna altijd bij mij terechtkomen. Kan iemand de komende maand twee keer gaan?” Hoe eerder je het zegt, hoe kleiner het probleem.
Lukt het niet om er samen uit te komen? Bij het steunpunt mantelzorg in je gemeente kun je gratis advies krijgen. Daar helpen ze ook bij het voorbereiden van een familiegesprek.
Veelgestelde vragen
Wat als een broer of zus helemaal niets wil doen?
Je kunt niemand dwingen. Vraag wel concreet om één kleine, vaste taak, zoals de administratie. Een duidelijke vraag werkt beter dan een algemene oproep om “wat meer te helpen”.
Moet de zorgvrager bij het familiegesprek zijn?
Als het kan, wel. Het gaat om zijn of haar leven en zorg. Zo voorkom je dat er over iemand beslist wordt in plaats van mét iemand.
Hoe houden we overzicht met meerdere mantelzorgers?
Met één gedeeld overzicht waar iedereen in kan kijken: een zorgrooster, contacten en een kort logboek van wat er gebeurd is.
Lees ook: mantelzorgmap maken: wat zet je erin? en mantelzorg overdragen aan een invaller.
Samen het overzicht houden? De Mantelzorgmap spreadsheet heeft een zorgrooster, taakverdeling en overdrachtstabblad. Zet hem in Google Drive en deel de link met je familie. Bekijk de spreadsheet →

Geef een reactie